Het jaarlijkse evenement bracht de Europese Drupal-gemeenschap tussen 28 september en 1 oktober samen voor vier dagen leren, samenwerken, bijdragen en natuurlijk gewoon gezellig samen zijn. Vorig jaar nog in Wenen en dit jaar dus in Rotterdam.

AI en digitale soevereiniteit; kansen voor Drupal

De rode draad voor DrupalCon 2026 was al duidelijk tijdens de bijeenkomsten op de eerste dag: AI en digitale soevereiniteit. Logischerwijs lag de nadruk op AI tijdens de AI Dev Summit. Programmeurs kregen er de laatste stand van zaken voorgeschoteld op het gebied van AI-gestuurd ontwikkelgereedschap voor frame works als PHP, Symfony en Drupal - met extra aandacht op dit gebied voor Canvas en Drupal CMS. De Enterprise AI Summit richtte zich meer op senior beleidsmakers. Zij bespraken in het scheepsruim van het historische schip de S.S. Rotterdam de toekomst van Drupal Enterprise nu AI niet meer weg te denken is in enterprise systemen.

En er liggen kansen voor Drupal. Veel kansen. Zowel op het gebied van AI als digitale automie. Niet alleen omdat Drupal  open source is – dus geen hinder van een eventuele afhankelijkheid van één aanbieder en serverlocatie – maar ook omdat de diverse AI-modellen in een gesloten omgeving zijn toe te passen binnen Drupal.

Government Summit

Het belang van digitale autonomie werd veelvuldig besproken tijdens de Government Summit. Enerzijds omdat meer en meer overheden AI integreren in hun werkprocessen, anderzijds omdat met de huidige geopolitieke ontwikkelingen overheden zich steeds meer bewust zijn van de kwetsbaarheid van eigenaarschap van data. Als opwarmertje voor de paneldiscussie in de ochtend bespraken Teun van der Vorm (algemeen directeur van DICTU, EZK) en Gina Plat (OSPO BZK en Head of GovTech bij OpenProject) in  het artikel ‘Digitale soevereiniteit en open source bij de overheid’ de rol van de overheid als het onder meer gaat om digitale soevereiniteit en wat de uitdagingen zijn die daarbij komen kijken.

Aanwezig bij de Government Summit was ook Rikkert Steenbergen, senior solution architect bij DICTU. Hij ziet een positieve ontwikkeling. “Ik was afgelopen januari bij Drupal4Gov in Brussel en het viel me op dat digitale soevereiniteit nu echt iets is waar Europese overheden meer naar kijken.” Steenbergen beaamt dat er hiermee ook meer kansen zijn voor Drupal. Tegelijkertijd waarschuwt hij: “Er zal ook budget vrijgemaakt moeten worden door overheden om de Drupal modules die gedeeld worden met de Drupal-gemeenschap te blijven ondersteunen en onderhouden.”

Hoe digitaal onafhankelijk ben ik?

Als organisatie is het verstandig te checken hoe digitaal soeverein je in werkelijkheid bent. Volgens John Lockhart, Schoolweb Development Officer bij de Universiteit van Edinburgh, zijn er vijf zaken waar je op moet letten.

1)    Controle – wie maakt de regels?
2)    Beheer – waar gaat je data naar toe?
3)    Keuzevrijheid – hoe vrij ben ik om te veranderen (bijvoorbeeld van provider)?
4)    Kundigheid – is de organisatie in staat het beheer te voeren?
5)    Consequenties – kunnen we de impact van onze keuzes overzien en handhaven?

De Universiteit van Edinburgh maakt voor publicatie op het web gebruik van Drupal. Toch benadrukt Lockhart dat Drupal niet een automatische keuze is. “Drupal geeft je weliswaar de optie digitaal soeverein te zijn, maar ook dan moet je zaken als integratie, beheer en ontwikkeling goed regelen. En”, zo vult Lockhart aan, “met open source komt ook de verantwoordelijkheid bij te dragen aan de community. Een belangrijk deel van de kracht van Drupal zit in de vele bijdragen in doorontwikkeling en verbeteringen door gebruikers.”

Kloppend hart van de beursvloer: het DrupalJam House

Naast kennis opdoen en delen, was er tijdens DrupalCon veel ruimte om elkaar te ontmoeten. Een centrale plek vormde daarbij het DrupalJam House; een grote, witte opblaasbare boog die van binnen sfeervol verlicht was met groenpaarse accenten. Bezoekers konden er even op adem komen met een door een heuse barista geprepareerde koffie of in een ontspannen sfeer netwerken. En wie echt even stoom wilde afblazen, kon losgaan op een aanbelandende flipperkast .

Jean-Paul Vosmeer, medeorganisator van de afgelopen vijf edities van DrupalJam, kijkt tevreden toe hoe bezoekers en masse toestromen naar de zithoekjes van het DrupalJam House. “Het is fijn te zien dat deze plek de Drupal-gemeenschap samenbrengt. Als eventsponsor wilden we tijdens DrupalCon iets speciaals doen met DrupalJam.“ Om vervolgens enigszins opgelucht toe te voegen: “De opbouw had wat voeten in de aarde, maar met man en macht hebben we het bijtijds klaar gekregen.”

Lunchwandeling langs Rotterdamse bezienswaardigheden

Het DrupalJam House was tevens het startpunt van een lunchwandeling op dinsdag. Zo’n vijftig conferentiegangers trokken, voorzien van een lunchpakketje, onder leiding van een stadsgids langs de highlights van de Rotterdamse binnenstad. Uiteraard werden tijdens deze tour de recent voltooide markthal en de in de jaren tachtig van de vorige eeuw gebouwde kubushuizen meegenomen. Nadiia Nykolaichuk, technical copywriter bij ImageX, vermaakte zich uitstekend tijdens de wandeling. “Ik was erg onder de indruk van de uitstraling van de stad. Zoveel verschillende architectuur.” Misschien was er een kleine keerzijde aan de gezelligheid. Nadiia lachend: “Ik was zo druk met praten en kijken dat ik bijna geen tijd had om te lunchen.” 
Enigszins schuldbewust laat ze het nog bijna geheel gevulde lunchpakketje zien. “Tot overmaat van ramp waren we op een gegeven moment ook onze gids kwijt. Gelukkig wisten we toch weer terug te komen bij het World Trade Centre (de conferentielocatie red.).”

Driesnote

Traditiegetrouw vormt de Driesnote een belangrijk onderdeel van DrupalCon. Dries Buytaert, mede-oprichter, CTO en strategy officer bij Acquia, is grondlegger van Drupal en tijdens de Driesnote bespreekt hij recente ontwikkelingen rondom Drupal en geeft een vooruitblik op de toekomst van Drupal.
In zijn keynote voor deze editie refereerde Buytaert aan de typische Rotterdamse uitdrukking ‘Niet lullen, maar poetsen!’. Hij wilde daar graag een variant op maken met ‘Stop praten, maar draag bij!’. Volgens hem realiseert Europa zich momenteel dat digitale soevereiniteit belangrijk is en wil het open source omarmen. Buytaerts conclusie: “Europa heeft Drupal nodig!”. Zijn belangrijkste oproep is dan ook om nog enthousiaster te zijn over Drupal. “Goed werk is niet vanzelfsprekend zichtbaar voor iedereen”, benadrukt hij. “Er is meer aandacht nodig. Laten we het een beter verhaal geven waar we ons op kunnen baseren. Niet omdat Drupal meer hype nodig heeft, maar meer een nog beter uitgedragen beeld van wat allemaal mogelijk is met Drupal.”

Om het uitdragen van het Drupal-verhaal te stimuleren is het Drupal Advocacy Program aangepast. “Het is nu gemakkelijker om credits te geven voor bijdragen op het gebied van content, onderwijs of simpelweg het delen van bijdragen van anderen” , legt Buytaert uit. “Drupal ligt lichtjaren vooruit op zijn reputatie. Drupal is het beste platform voor AI in het open web. Wat we nodig hebben zijn authentieke verhalen van mensen die bouwen met Drupal en die vervolgens delen met de wereld.”

And the winner is…

Tijdens DrupalCon werden ook enkele mooie prijzen uitgereikt. Te weten de International Splash Awards en de Women in Drupal Award. Omdat DrupalCon dit jaar in Nederland gehouden werd, vielen de nationale Splash Awards samen met de internationale editie. Decor was een afgeladen zaal – er was geen kaartje meer te krijgen – in de S.S. Rotterdam. Maar liefst 43 genomineerden streden om de felbegeerde bokaal in tien categorieën. 
De International Splash Awards is een jaarlijks terugkerende uitreiking waar bijzondere en vernieuwende Drupal-projecten extra in het zonnetje worden gezet. Juryvoorzitter Hilmar Kári Hallbjörnsson prees de kwaliteit van de inzendingen: “De ingezonden projecten onderscheiden zich door de vele manieren waarop Drupal wordt ingezet om waardevolle, toegankelijke, innovatieve en hoogwaardige digitale ervaringen te creëren.” Nog tot laat in de avond klonken winnaars en runner-ups met elkaar de glazen.

Women in Drupal Award 2026

Aan het einde van dag twee was het hoofdpodium ingeruimd voor de vijfde editie van de Women in Drupal Ward. Met de prijs worden vrouwen geëerd die zich onderscheiden in de Drupal-gemeenschap. “Geen overbodige luxe”, zo vertelt jurylid Baddy Sonja Breidert de zaal. “Het aandeel van vrouwen in de IT is in de afgelopen drie jaar afgenomen van 21% naar 19%! Dat is de verkeerde richting op.” Onder luid applaus  van de zaal gingen dan ook complimenten, woorden van waardering en de Women in Drupal Award naar Nikita Aswani, Antonella Severo en Rachel Lawson.

Verbeteren, bijwerken en optimaliseren

Buiten de reuring om van kennissessies en netwerkende conferentiegangers zag de oplettende bezoeker tientallen programmeurs, architecten en andere Drupal-specialisten hard aan het werk. Voorover gebogen achter hun laptop, af een toe nippend aan een beker inmiddels lauw geworden koffie, werkten zij aan één of meerdere Drupal-modules. Opvallend is de rust en toewijding waarmee dit gebeurde. Gesproken wordt hooguit als er even overlegd moet worden.

Sven Decabooter is één van hen. Hij was een dag eerder aangeschoven om met vijf anderen te werken aan de AI Translate Module. “We zijn zo’n jaar geleden begonnen”, vertelt Decabooter. “Meestal overleggen we online. Maar af en toe komen we ook samen tijdens Drupal-conferenties.” Over het waarom achter zijn harde werk hoeft hij niet lang na te denken. “We gebruiken deze module zelf en willen hem beter maken. Ook voor iedereen die hem nog meer gebruikt.”

Drupal in a Day

Tijdens gesprekken met conferentiegangers was een veel gehoorde zorg: ‘aanwas van nieuwe ontwikkelaars’.  Igor Gonçalves, Drupal ontwikkelaar bij ImageX, wijst naar de beursvloer waar mannen en vrouwen, de meesten de dertig al in meer of mindere mate gepasseerd, op weg gaan naar een broodje of koffie. “Kijk eens om je heen. Dan zie je dat de meeste van ons al wat ouder zijn. Bij veel bedrijven zie je hetzelfde beeld. Nieuwe startende ontwikkelaars zijn hoognodig.”

Jean-Paul Vosmeer, één van de initiatiefnemers voor Drupal in a Day, herkent dit beeld. Dat is één van de redenen waarom hij een aantal jaar geleden met onder meer Hilmar Kári Hallbjörnsson Drupal in a Day begonnen is. Het idee is eenvoudig: mensen zonder enige ervaring - meestal informaticastudenten - in één dag een werkende website leren bouwen en vertrouwd maken met de open source technologie van Drupal. “En Drupal heeft op dit moment het tij mee”, benadrukt Vosmeer. “Ik zou zelfs durven zeggen dat Drupal een soort renaissance doormaakt. Door de opkomst van AI en het groter wordende belang van digitale soevereiniteit staat Drupal weer in de schijnwerpers. Des te meer reden om nieuwe aanwas te creëren.”

Kennis maken met Drupal

Tijdens de laatste dag van DrupalCon konden geïnteresseerden kennis maken met Drupal. Zo’n vijftien studenten, variërend in leeftijd, schoven in de ochtend aan voor Drupal in a Day. Docenten waren Martin Anderson-Clutz en Hilmar Kári Hallbjörnsson. Anderson-Clutz geeft voor de derde keer Drupal in a Day. Hij ziet nu weer een heel ander publiek dan vorig jaar in Wenen. “Dit jaar is het een meer gemixt gezelschap en van alle leeftijden. Maar dat is het mooie van Drupal in a Day. De les is zo opgebouwd dat iedereen, met of zonder basiskennis van programmeren, kan instappen.”

Sharick Saragoza uit Groningen is één van de studenten. Onder het motto ‘Dit is wel interessant voor je’ is hij geattendeerd op Drupal in a Day door zijn stagebedrijf. Over het niveau maakt hij zich tot nu toe geen zorgen. “Prima te doen”, zegt hij met een brede glimlach. Boeiend vond Saragoza vooral de geschiedenis van Drupal. “Waar de naam vandaan komt, wie de bedenker is. Ik had geen flauw idee, maar erg interessant om te horen.”

DrupalCon 2027

Gelukkig voor de conferentiegangers is er altijd weer een volgende keer. Beelden van de Schotse Hooglanden, Schotse Hooglanders en sfeervolle pubs introduceerden de nieuwe locatie van DrupalCon Europe: Edinburgh. Tussen 25 en 28 oktober volgend jaar strijkt de Drupal-gemeenschap neer in deze stad in Schotland. Mascotte Nijntje is klaar in Rotterdam en Hamish, een schattige pluche versie van een Schotse Hooglander, neemt het stokje over. De organisatie gaf toe dat ze heel even twijfelden of Nessie, het monster van Lochness, een betere mascotte was…