Wat er gebeurde
PHP2Shell bestaat uit twee kwetsbaarheden, CVE-2026-109618 en CVE-2026-109619. Ze zitten in het geheugenbeheer en de foutafhandeling van PHP, de onderdelen waar bijna elk verzoek doorheen gaat. Vrijwel elke PHP-versie van het afgelopen decennium was kwetsbaar.
Op 11 augustus meldde het securitybedrijf Calif een werkende aanval, gevonden met hulp van AI binnen een programma van OpenAI. Wiz deed kort daarna een vergelijkbare melding. Vanaf dat moment had de reparatie de hoogste prioriteit van het PHP-securityteam. Er volgde een traject met onderzoekers, distributeurs, Cloudflare en overheidsdiensten, met een embargo tot de afgesproken releasedatum. Een vrij standaard proces voor security releases.
Maar dit keer hield het embargo geen stand. Op 20 oktober circuleerden de CVE-nummers al op fora, met een verkeerde ernstscore en een verkeerde releasetijd. Kort daarna verscheen per ongeluk een video met een proof of concept. Amazon zag al op 17 oktober aanvalsverkeer dat op de kwetsbaarheden mikte. De situatie werd nog nijpender doordat Chainguard op 21 oktober om 07:41 UTC, ruim zes uur voor de afgesproken release, containerimages publiceerde met de fix van de PHP Foundation erin. Chainguard had de patch vooraf gekregen, net als andere distributeurs, zodat klanten direct konden bijwerken op het afgesproken moment. Door deze images kon iedere aanvaller de fix nu bestuderen terwijl de rest van de wereld nog wachtte. Chainguard-CEO Dan Lorenc betwist de tijdlijn niet, maar zegt dat zijn bedrijf niets lekte en handelde op meldingen van actief misbruik. Wie op LinkedIn naar zijn profiel gaat, ziet dat de community daar heel anders over denkt.
Later op 21 oktober kwamen de officiële releases vrij: PHP 8.5.12, 8.4.27, 8.3.36 en 8.2.35. Voor de oudere versies 7.4, 8.0 en 8.1, die officieel geen ondersteuning meer krijgen, publiceerde het securityteam reparaties in broncode op GitHub. Binnen enkele uren doken werkende aanvallen op waarmee de drempel voor aanvallers aanzienlijk verlaagd werd. Op 26 oktober zette het Amerikaanse CISA beide lekken op zijn lijst van actief misbruikte kwetsbaarheden.
De volgende stap is dat financieele steun niet meer afhangt van een crisis, maar vanaf het begin deel is van hoe we software bouwen.
Waarom het zover kwam
Elk stuk software heeft kwetsbaarheden. CLosed, of open maakt daarbij niet uit. De vraag is alleen of jij als gebruiker op de hoogte bent van deze kwetsbaarheden. Iedereen die in softwarevoortbrengingsteams heeft gewerkt (mooi scrabble woord), weet dat issues die geen directe impact hebben op het project naar de onderkant van de backlog verdwijnen. Hier is hetzelfde aan de hand geweest.
We gaan terug naar 2024. Toen kreeg de core van PHP zijn eerste externe securityaudit in meer dan tien jaar (!), uitgevoerd door Quarkslab. De financiering hiervoor kwam van de Sovereign Tech Agency, het fonds van de Duitse overheid voor open digitale infrastructuur. Terwijl een ontwikkelaar een van de bevindingen herstelde, zag hij de eerste tekenen van het geheugenprobleem achter een van de twee lekken. Een concrete aanvalsroute vond niemand. Andere bevindingen hadden duidelijkere gevolgen en gingen logiserwijs voor.
Daarna bleef het liggen. Het securityteam bedacht meerdere oplossingen en elke oplossing had een prijs. De ene brak de compatibiliteit met bestaande software. De andere opende de deur naar aanvallen die servers platleggen. Een derde dwong talloze extensies van anderen tot aanpassingen. Het team besliste op basis van consensus, en maar een handvol mensen begrijpt de motor van PHP goed genoeg om zo'n keuze te maken. Die mensen hadden ook ander werk. Het werk stokte, begon opnieuw en stokte weer.
De PHP Foundation zelf is hier duidelijk over. Ze noemt de vertraging een structureel falen, veroorzaakt door gebrek aan middelen (mens en financieen) en de manier waarop het securityteam besluiten nam. Je kunt dat lezen als bewijs dat open source geen knopen durft door te hakken. Maar dat is echt veel te kort door de bocht.
Zonder bekende aanvalsroute zakt een lek in elke backlog, ook bij commerciële leveranciers. Zodra er wel een aanval lag, besliste hetzelfde team gewoon. Binnen tien weken was er een fix die honderden bestanden raakt, ruim binnen de negentig dagen die Google Project Zero leveranciers standaard geeft. Dat de kwetsbaarheden bleven liggen en men het niet eens kon worden over welke technische oplossing moest worden opgepakt, was een gevolg van onderbezetting. Met meer mensen die de motor kennen, was er ruimte geweest om de opties door te rekenen en te kiezen.
Het overgrote deel van de gebruikers draagt nog niets bij.
Hoe krap het is, laten de cijfers zien. In 2025 ontving de PHP Foundation 730.534 dollar van 536 bedrijven en particulieren, minder dan het jaar ervoor. Ze gaf bewust zo'n 139.000 dollar meer uit dan er binnenkwam, om haar ontwikkelaars te kunnen houden. Daarmee betaalt ze dertien engineers, deels parttime. Dat is het team achter een taal die volgens beveiligers onder zo'n zeventig procent van het web draait.
Wat de community deed
Toen het eenmaal brandde, liet het open source model zien wat het kan. Ilija Tovilo, Arnaud Le Blanc en Jakub Zelenka deden het zware technische werk aan de fix. Volker Dusch coördineerde. Zijn werkgever Tideways had hem een half jaar vrijgemaakt om bij de PHP Foundation te werken, in het Ecosystem Security Team dat pas sinds mei bestond en betaald werd uit een subsidie van Alpha-Omega. Twee engineers die de Foundation in de zomer had aangenomen, versterkten het team. Weken achter elkaar werkten zij fulltime aan dit ene probleem, op het eind ook in het weekend.
Daaromheen kwam een hele keten in beweging. Ondřej Surý, die PHP al sinds versie 5 verpakt voor Debian en de pakketbron beheert waar een groot deel van de PHP-wereld uit installeert, bracht de nieuwe versies naar de gebruikers. Hostingpartijen rolden updates uit. Cloudflare stelde een beschermende regel beschikbaar voor al zijn klanten, ook die met een gratis account.
Wie op open source bouwt, gebruikt het werk van duizenden mensen. Wie bijdraagt, wordt een van hen.
In de Drupal-wereld kwam het Drupal Security Team met een publieke mededeling, PSA-2026-10-20. Drupal core zelf was niet kwetsbaar, maar elke Drupal-site draait op PHP. Hun advies was dan ook altijd PHP bijwerken. Want dat is de enige volledige oplossing. De Drupal Association werkte Drupal.org bij en publiceerde op 22 oktober richtlijnen voor sitebeheerders om hun logs terug te kijken tot 17 oktober. Want een gepatchte server zegt niets over wat er voor de patch gebeurde. Drupal-bureaus deden hetzelfde, vaak voor tientallen klantsites tegelijk.
De PHP Foundation trok ook lessen. Ten eerste is de funding die ze krijgen van derden na de crisis ineens een stuk gezonder. En het securityteam besluit voortaan bij meerderheid in plaats van bij consensus. Het grootste verschil met proprietary software is de openheid. de Foundation schreef geen geruststellend persbericht, maar een openhartig verslag met de eigen fouten erin. Wie wil weten wat er misging, kan het nalezen, de fix regel voor regel bekijken en zelf nagaan of die klopt. Dat is in de kern wat open source anders maakt dan een gesloten product, waar je maar moet geloven wat de leverancier vertelt.
Wat open source de wereld oplevert
Stel je voor dat open source morgen verdwijnt en elk bedrijf alles zelf opnieuw moet bouwen. Manuel Hoffmann, Frank Nagle en Yanuo Zhou van Harvard Business School rekenden dat in 2024 door. Alle veelgebruikte open source software één keer nabouwen zou ongeveer 4,15 miljard dollar kosten. Maar als elk bedrijf dat die software gebruikt het zelf moest maken, loopt de rekening op tot 8,8 biljoen dollar. Zonder open source zouden bedrijven 3,5 keer zoveel aan software uitgeven als nu. Ter vergelijking: wereldwijd werd er in 2020 zo'n 3,4 biljoen dollar aan commerciële software uitgegeven.
Die waarde landt grotendeels in commerciële producten. Open source zit in 96 procent van de onderzochte codebases. En ze rust op weinig schouders: volgens hetzelfde onderzoek komt 96 procent van de waarde van slechts 5 procent van de ontwikkelaars.
Achter die waarde staan mensen. PHP draait onder webwinkels, banken en overheidsdiensten, en wordt onderhouden met een jaarbudget van ruwweg een miljoen dollar. Dat het zo goed werkt, komt doordat een aantal organisaties hun steentje bijdraagt. De audit van 2024 kwam van de Duitse overheid. Het nieuwe securityteam draait op een subsidie van Alpha-Omega, een programma van de Linux Foundation en de OpenSSF. Een cruciale coördinator kwam op detachering van een klein Duits bedrijf.
Het overgrote deel van de gebruikers draagt nog niets bij. Dat is geen verwijt, want open source is er juist om vrij te gebruiken. Maar het is wel een kans. Wat een handvol partijen al kan bereiken, laat zien wat er mogelijk is als meer organisaties meedoen. Wie op open source bouwt, gebruikt het werk van duizenden mensen. Wie bijdraagt, wordt een van hen.
Na de crisis sloten nieuwe sponsors aan. Tideways verdubbelde zijn bijdrage naar 24.000 dollar per jaar, en ook Chainguard staat sinds oktober met 50.000 dollar tussen de donateurs. Zo ging het ook na eerdere incidenten. Na Heartbleed in 2014 ontstond het Core Infrastructure Initiative, na Log4Shell kwam er geld via de OpenSSF. Elke crisis bracht nieuwe mensen en organisaties naar de community. De volgende stap is dat steun niet meer afhangt van een crisis, maar vanaf het begin deel is van hoe we software bouwen.
Samen houden we het draaiend
Onderhoud aan open source is werk. Het levert geen nieuwe features op en het haalt zelden het nieuws. Het is code lezen, tests schrijven, meldingen beoordelen en afwegen wat een wijziging betekent voor de software van anderen. En dat werk groeit. Sinds 1 juli publiceerde het PHP-securityteam 15 CVE's en sloot het 106 meldingen die geen echte kwetsbaarheid bleken. AI maakt het vinden van lekken goedkoper, maar ook het insturen van meldingen die bij nader inzien nergens op slaan. De grote aantallen kunnen zelfs voelen als een DDOS aanval. En elk van die meldingen kost een maintainer tijd.
Daar komt bij dat de stack diep is. Een Drupal-site leunt op core en contrib-modules, op Symfony en tientallen andere PHP-pakketten, op PHP zelf, op OpenSSL en op Linux. Elke laag heeft eigen maintainers, eigen geldzorgen en eigen risico's. Een lek in één laag raakt alles wat erop gebouwd is. Dat is ook de charme van open source. We bouwen voort op het werk van anderen, en anderen bouwen voort op het onze.
Duurzaamheid gaat twee kanten op. De makers moeten het kunnen volhouden, en de gebruikers moeten hun eigen onderhoud bijhouden. Volgens The New Stack draait naar schatting veertig procent van de PHP-gebruikers op een versie die geen ondersteuning meer krijgt. Voor die sites kwam er geen officiële release, alleen broncode om zelf te bouwen. Wie zijn versies bijhoudt, was op 21 oktober dezelfde dag weer online. Wie dat niet deed, moest eerst migreren.
Europa begint dit te zien. De Europese Commissie presenteerde in april 2026 een open source strategie als onderdeel van haar pakket voor technologische soevereiniteit. OpenForum Europe pleit met een brede coalitie van bedrijven en maatschappelijke organisaties voor een EU Sovereign Tech Fund van minstens 350 miljoen euro over zeven jaar, naar Duits voorbeeld. Volgens Tech Policy Press zijn de bedragen die de Commissie tot nu toe noemt welkom, maar onvoldoende.
Dus doe mee
Wie op open source draait, kan meebouwen aan open source. Dat geldt voor het bureau dat Drupal-sites bouwt, voor de organisatie die er haar dienstverlening op inricht en voor de overheid die er burgers mee bedient. Bijdragen is investeren in je eigen fundament, en het levert meer op dan veiligere software: kennis, invloed op de richting van een project en een plek in een wereldwijde community. Er zijn veel manieren om mee te doen, van klein tot structureel.
Sluit je als bedrijf aan bij de Open Source Pledge. Sponsor de PHP Foundation, via Open Collective of met een bedrijfslidmaatschap. Volgens Volker Dusch is dat de meest directe manier om structurele problemen aan te pakken voordat ze een noodgeval worden. Kijk ook verder dan PHP. Welke pakketten in je composer.json worden door één of twee mensen onderhouden?
Bijdragen is investeren in je eigen fundament, en het levert meer op dan veiligere software: kennis, invloed op de richting van een project en een plek in een wereldwijde community.
En steun Drupal zelf. Word lid van de Drupal Association, als persoon of als organisatie. Bureaus kunnen Drupal Certified Partner worden, waarmee hun bijdragen in geld en tijd zichtbaar worden. Laat medewerkers bijdragen op Drupal.org en zorg dat dat werk meetelt in hun uren. En steun natuurlijk de Nederlandse community. Stichting Drupal Nederland bestaat uit vrijwilligers. Zij brengen de Nederlandse Drupal-ontwikkelaars, bureaus en gebruikers samen en doet dat met financiering door partners. Organiseer een publieke Drupal Tech Talk met jouw bedrijf. Kom naar DrupalJam.
Geef tijd. Tideways liet Volker Dusch een half jaar voor de PHP Foundation werken, en precies die tijd bleek nodig toen PHP2Shell aan het licht kwam. Niet elke organisatie kan iemand zo lang missen, maar een vaste dag per maand voor de projecten waar je op leunt, maakt verschil. Bijdragen is bovendien breder dan code. Een goed bugrapport, tests, documentatie, vertalingen, het reviewen van patches of het organiseren van een meetup: het telt allemaal, en geen vorm is minder waard dan een andere.
Regel het in de inkoop. Overheden en grote organisaties kunnen niet zomaar doneren, maar ze kopen wel in. Onze Drupal CEO Tiffany Farriss deed op Drupal4Gov EU (Brussel 2026) een concreet voorstel. Reserveer bij elke opdracht een vast deel van de contractwaarde voor onderhoud van de open source componenten waar die opdracht op leunt, begroot vanaf het begin. Zij schat dat op 2 tot 5 procent, afhankelijk van budget en looptijd, en tot 10 procent bij complexe projecten. Laat daarnaast aantoonbare bijdragen aan open source meewegen bij de gunning. Sebastian Bergmann nam dat voorstel over in zijn pleidooi voor het PHP-ecosysteem.
Investeer ook als overheid in de basis. De Duitse Sovereign Tech Agency laat zien wat publiek geld kan doen: de audit van 2024 en een grote modernisering van een kernonderdeel van PHP werden ermee betaald. Nederland heeft (nog) geen vergelijkbaar fonds. Een nationaal fonds, of steun voor een Europees Sovereign Tech Fund, is een investering in de software waar de eigen dienstverlening op draait.
PHP2Shell liet zien wat open source sterk maakt. Een lek dat iedereen raakte, werd in alle openheid opgelost door mensen uit de hele wereld, met een verslag dat iedereen kan nalezen. Die community is geen gesloten club. Iedereen die op open source bouwt, kan erbij horen. En hoe meer organisaties meedoen, hoe sterker we samen staan bij de volgende uitdaging.